�Geri iade�, �d�hi� ve di�er su�lar...

Ayn� anlama gelen s�zc�kler, gereksiz yere herg�n y�zlerce kez tekrarlan�yor. Sonra bunlar deyimle�iyorlar. �rne�in �geri iade�. Memleketi bir kaplam�� ki, demeyin gitsin. Denemesi bedava! Arama motorunuzun kutucu�una bir �geri iade� yaz�n. Sonra da gelen sonu�lara bir bak�n:

Bir �niversitemizin hukuk m��avirli�inden: ���rencinin yat�rm�� oldu�u yurt ayl�k �creti geri iade edilmez, ��renci ileriki aylar�n yurt �cretini pe�in olarak �demi� ise ilgili aylara ait �creti geri iade edilir.�

Bir b�y�k kentimizdeki bir meslek odas�n�n web sitesinden: ��hizmet ile ilgili talebinin avan proje en d���k bedeli kadar fatura aranmas�, harc�n�n geri iade edilmesi��

Bir �niversitemiz bilgisayar-okuryazar� yeti�tiriyor: �Geri Al d��mesi a�a�� do�ru a��ld���nda son yap�lan i�lemlerin listesi g�r�lecektir. Bunlardan istenen se�ilerek yap�lan i�lemler geri al�nabilir. Son yap�lan i�lemi tekrar geri iade etmek (yinelemek) i�in de a�a��daki yollar izlenebilir...�

Bir bakanl���m�z�n sitesindeki �N�kleer Kaza Veya Radyolojik �cil Hallerde Yard�mla�ma S�zle�mesi�nden: �... Yard�m eden taraf�a istendi�inde, yard�m talep eden devlet yard�mda kullan�lan ve geri iade edilmek �zere al�nm�� bulunan te�hizat�n geri...�

��i bas�ndaki yanl��l�klara mercek tutmak olan bir yay�ndan: �gazeteye g�z�n�z ili�mediyse endi�elenmeyin; s�z konusu �yasa tasar�s�n�n �yle �ihanet�le filan ilgisi yok. Hatt� tam tersine, ... cemaatlerin �36 Kararnamesi� olarak adland�r�lan bir d�zenlemeyle gaspedilen haklar�n� bir �l��de geri iade etmeye �al��an bir tasar� bu.�

Bir b�y�k partimizin web sitesinden: �...�srarla yanl�� oldu�unu ifade etmesine ra�men g�r���ld� ve Say�n Demirel Cumhurba�kan� idi ve Cumhurba�kan� olarak geri iade etti��

�...�ade etmek s�z� i�in vaktiyle geri vermek �nerilmi�ti. Geri vermek dilde giderek yayg�nla��rken bir de iki s�z�n karmas� geri iade etmek ��kt�. K�lt�rl� ve belli bir d�zeye gelmi� pek �ok ki�iden geri iade etmek s�z�n� duyduk�a bunun dilde taban buldu�u d���ncesi akla geliyor. Bu durumu tespit ettikten sonra biz gene de �u �neride bulunal�m: Ya iade edelim veya geri verelim, geri iade etmeyelim.� Prof. Dr. Hamza Z�lfikar, T�rk Dil Kurumu.

��te spor yazar� Murat �elik: �Ald���n�z bir mal� bazen �geri iade� edersiniz. Eder misiniz? Hay�r edemezsiniz. Sadece �iade� edebilirsiniz. ��nk� �iade� zaten �geri� vermektir.� �elik, �ben d�hi�cilere de veryans�n ediyor: �... Bunlar, �dahi� anlam� ta��yanlar. Ama �st�n zekal� anlam�ndaki �d�hi� de�il. �Dahi�. K�sa okunan �dahi�. �Daahi� diye okunan �dahi� de�il. Sokaktaki vatanda��n �de� ve �da�lar konusunda hassas olmamak gibi bir l�ks� bulunabilir. Ama benim yok.�

Bir de Radikal�de yazd��� haftal�k �Dil Meseleleri�ni okumamak, benim i�in neredeyse �kanunu bilmemek mazeret de�ildir� kural� ile e�de�er olan Necmiye Alpay var. Alpay �G�zel T�rk�emizcilik Hollywood T�rk�ecili�ine Kar��� (1999) ba�l�kl� yaz�s�nda �geri iade� de i�inde olmak �zere bu t�r �anlamsal yinelemeleri� listelemi� ve bunlara �daha �ok, yanl�� denen s�zleri kullanma su�unu i�lemekten haz duyulabilen konu�ma dilinde� rastland���na dikkat �ekmi�. ���lemekten haz duyulan su�lar� nitelemesine, bence 2002�de �yapt�r�m� �rating� art��� olanlar� da eklenebilir. Yalan m�? T�rk�e�yi katletmenin yapt�r�m� sizce nedir?

YAYIN: 22 A�ustos 2002, Milliyet K�lt�r ve Sanat Eki

---