Art and culture resources on the web... By Avniye TANSUG

Per�embe, Ocak 24, 2002

Yeni okur-yazarl�k t�rleri...



Kimin i�in oldu�u pek de�il, ama kimin i�in olmad��� a��k olan �Bilgi �a��nda �okur-yazarl�k� art�k ba�ka t�rl� tan�mlan�r oldu�

Yeni okur-yazarl�k t�rlerinin ba��nda �bilgisayar okuryazarl���� geliyor. Elin kalem tutmas� ya da daktilo kullanabilmek yeterli de�il. Art�k bilgisayar ba��na ge�ip, kelime i�lem programlar�ndan ba�layarak, tablolama, hesap kitap yapma, g�rsel sunumlar haz�rlama, veri taban� olu�turma, web sayfalar� dizayn etme ve ki�isel yay�nc�l�k yapmaya kadar, ilgi alan� ve beceriler �l��s�nde bilgisayar�n g�nl�k ya�ama sokulmas� gerekiyor.

Sonra, bilgi �a��nda bilginin hangi formatlarda �retildi�ini ve kullan�ld���n� anlayabilmek ba�lam�nda �dijital okur-yazarl�k� var. Mesela Macaristan�daki Orta Avrupa �niversitesi, �A��k Toplumlar ��in Dijital Okur-yazarl�k� kurs program� ile akademisyenlerin bu konudaki a����n� kapatmay� ama�l�yor . Washington �niversitesi ise kendini s�namak isteyenler i�in bir test haz�rlay�p, internet�e atm��.

-�imdilik!- en son okur-yazar t�r�; �bilgi okur-yazar�! Bu, bir ele bilgisayar�n faresini al�p, internet�te bir siteden �tekine gezinmek , al��veri�, banka i�lemleri, �chat� yapmak veya bir tak�m web siteleri olu�turmak anlam�nda de�il, elektronik ortama aktar�lan �i�erik�le do�rudan ilgili bir kavram. Avrupa�n�n ilan etti�i, bizim de etmemiz beklenen seferberlik kapsam�ndaki �Elektronik ��renme� (�E-Learning�) projesinin temelinde yatan kavram bu. Bilgi-okur yazarl���, bir taraftan ����klar� yanmayan o dev k�t�phanede�; do�ru kayna�a k�sa s�rede ve en ekonomik bi�imde ula�mak, bir taraftan da bilgi �retmek ve bilgiyi i�lemekte onu etkin bi�imde kullanmak anlam�na geliyor. �Bilgi okur-yazar�y�m� diyebilmek i�in �unlara sahip olman�z gerekiyor (kaynak:Nua):

  • Bilgiyi (i�eri�i) etkin bir bi�imde ve beceriyle bulabilme yetene�i,
  • ��eri�e, ele�tirel g�zle yakla��p, onu ustaca geli�tirebilme yetene�i,
  • ��eri�i, do�rulukla ve yarat�c� bir tarzda kullanabilme yetene�i,
  • Nitelikli i�erik yaratma ve yarat�m s�ras�nda ba�kalar�yla i�birli�i yapabilme yetene�i.

    G�r�ld��� gibi, bu �zelliklere sahip olmak �ok da zor de�il, cahil kalmaya ( ! ) de�mez yani...


    Yay�n: 24 Ocak 2001, Milliyet K�lt�r Sanat

  • Sal�, Ocak 22, 2002

    K�t�phanenin ���klar�....




    Gerry McGovern, NUA'n�n Ba�kan�
    rlanda�dan ��k�p, d�nyaya yay�lm�� �NUA� unvanl� bir kurulu� var. �nternet ara�t�rmalar� ve elektronik yay�nc�l�k konusunda d�nyada �bir numara�. NUA�n�n ba�kan� Gerry McGovern, �E-devlet=E-yay�nc� adl� yay�n�nda, Internet�te 2,5 milyar adet belge bulundu�unu, bu y���na herg�n ortalama 7 milyon adet daha eklendi�ini� belirterek �Web, ���klar� yanmayan ve b�t�n kitaplar�n yerde y���l� oldu�u bir k�t�phaneye benziyor� diyor . �nternet'le do�an farkl� ekonomi ve ileti�im k�lt�r�n�n, tek ba��na, insanl���n toplumsal ya�am kalitesini y�kseltmeye yetmedi�i a��k. T�pk�, Gutenberg matbaas�ndan yirmi-otuz y�l sonra Avrupa'da 50 milyon kitapla Ayd�nlanma �a��na girilmesinin, fa�izmi ve d�nya sava�lar�n� engellemeye yetmedi�i gibi...

    AB, T�rkiye ve �nternet


    D�nyan�n kuzeyi ve g�neyi aras�ndaki e�itsizlik, �imdi �dijital b�l�nme� etiketiyle ABD ile Avrupa aras�nda, Avrupa i�indeki �lkelerin kendi aras�nda, d�nya ile T�rkiye aras�nda... su y�z�ne ��k�yor. Ama ayn� �nternet, insanl�k i�in matbaa ile k�yaslanmayacak kadar geni� olanaklar� da i�inde bar�nd�r�yor. Etkile�imli ileti�im ve sivil toplumun kendini �zg�rce ifade edebilece�i bir kamusal alan olmas� gibi. 90�l� y�llar�n ba��nda �nternet�i hafife alan Avrupa da, �imdi �e-Avrupa� projesi ile hem ekonomik, hem k�lt�rel a��dan ata�a ge�ip, �nternet�e h�zla �Avrupa i�eri�i� yerle�tirmeye �al���yor. Baz� g�r��lere g�re bu tela��n nedeni, Amerikan k�lt�r�n�n yay�lmac�l���na kar�� Avrupa k�lt�r�n� korumak ve yayg�nla�t�rmak. ( Bkz. Ethan B. Kapstein, Minnesota �niversitesi - Thomas Marten, Worldcom France, �Bridging the Transatlantic Digital Divide�) Baz�lar� yeni sistemin ayakta kalabilmesi i�in bu projenin Amerika ile dan���kl� uyguland���n� ima ediyor .(�r. Harvard �niversitesi'nden Pippa Norris. Pippa Norris, �The Worldwide Digital Divide: Information Poverty, the Internet and Development�. Harvard �niversitesi profes�rlerinden Pippa Norris�in web sitesinde, �Dijital B�l�nme� konusunda ara�t�rma yapanlar i�in geni� �apta kaynak var. Bu arada AB�nin Avrupa ve �nternet k�lt�r� politikas�n� �sve�'te oldu�u gibi Birlik �yeleri i�inden ele�tirenler de var.)
    Bu tablo i�inde T�rkiye, projenin �e-Avrupa+� ad� verilenine kendi iste�i ile dahil olmu� durumda.eyuropzait! Hani �u telekom�nikasyon-altyap� sorunlar� da olmasa, asl�nda T�rkiye�nin, olu�turulmaya �al���lan k�lt�rel i�eri�e kat�lacak malzeme konusunda, b�rak�n Amerika�y�, bir�ok AB �yesinden de �ok daha zengin oldu�unu s�ylemek m�mk�n. Binlerce y�ll�k Anadolu uygarl�klar�ndan ba�layarak web�e ta��nacak �yle �ok �ey var ki...

    Bundan b�yle bu b�l�mde, bir taraftan bu zenginli�i ke�fetmeye, bir taraftan da �u ����klar� yanmayan k�t�phane�deki nitelikli i�eri�e birlikte ula�maya �al��aca��z. Bu ba�lamda payla�mak istedi�iniz kaynaklar� ve �nerilerinizi bana yukar�daki e-posta yoluyla iletebilirsiniz. Haftaya �yeni okur-yazarl�k t�rleri�!



    Yay�n Tarihi: 17 Ocak 2002 "Milliyet K�lt�r Sanat"

    Cuma, Ocak 18, 2002

    Internet'teki k�lt�r - sanat kaynaklar�n� ara�t�r�rken, bulunca heyecan duydu�um web sitelerini, �nce dostlar�mla payla�maya ba�lam��t�m...

    Adresler birikmeye ba�lay�nca, Milliyet Sanat'taki dostlar bunlar� haftal�k yaz�lara d�n��t�rmemi istemi�lerdi. "D�nya G�n�" ile ilgili adreslerle dolu ilk yaz� 22 Nisan 2000'de
    yay�nland�. 2001 �ubat'�na kadar gazetede s�ren bu yaz�lar�n ve verilen kaynaklar�n toplu bir d�k�m� i�in "2000 Ar�ivi" sayfas�na g�z atabilirsiniz...

    "Web'de K�lt�r Sanat", �imdi her hafta Per�embe g�nleri Milliyet'le birlikte yay�nlanacak "K�lt�r - Sanat" ekinde yer alacak. Yay�ndan sonra yeni yaz�lar� burada saklayaca��m...

    Bu yaz�larda, "k�lt�r"� "toplumlar�n kendileri i�in yaratt�klar� ya�am bi�imi" ba�lam�nda ele alarak, web'deki izd���mlerin izini s�r�yorum! Bu y�zden zaman zaman yelpaze geni�leyebiliyor. Payla�mak istedi�iniz web adreslerini, �nerilerinizi, ele�tirilerinizi yukar�daki adresime g�ndermeniz, beni mutlu edecek.