II. Eski Kitap ve Efemera G�nleri...

"Eski Kitap ve Efemera G�nleri" etkinli�inin ikincisi 1 ve 2 Mart 2003, Cumartesi ve Pazar Tar�k Zafer Tunaya K�lt�r Merkezi'nde yap�l�yor... (Ayr�nt�l� bilgi i�in afi�in �zerine t�klarsan�z etkinli�i d�zenleyen AIDA'n�n haber b�lteni a��lacak!)
Dr. Cengiz Aslantepe'nin g�nderdi�i "ESK� K�TAP VE EFEMERA ba�l�kl� metin de ��yle:

Eski kitaplar ve efemera, ge�mi�i bug�ne ta��yan ve g�n�m�z� daha iyi anlay�p kavramam�za yarayan en �nemli ara�lard�r.
Eski kitaplar �ok uzun y�llard�r koleksiyonerler ve ilgilenenler taraf�ndan toplanm�� ve bunun ticaretini yapan sahaflar k�lt�rel ya�am�n bir par�as� olmu�tur.
Evliya �elebi, Seyahatname�sinde �stanbul Kapal��ar��da 50 �sahhafan� d�kkan� bulundu�unu ve buralarda 300 ki�inin �al��t���n� anlatmaktad�r.
Bug�n de, belirli konularda ara�t�rma yapan kimseler i�eri�i i�in, baz�lar� da ciltlerinin �zelliklerini veya i�indeki grav�rleri sevdikleri i�in eski kitap toplamaktad�r.
Bu alanda �lkemizde �nemli say�labilecek bir canl�l�k olu�mu�tur. T�rkiye ile ilgili kitaplar yurtd���ndan getirilmekte, �zel m�zayedeler d�zenlenmekte ve hatta internet ortam�nda al��-veri� yap�lmaktad�r.

Buna kar��l�k d�zenlemekte oldu�umuz �Eski Kitap ve Efemera G�nleri�nin isminin ve �al��malar�n�n di�er yar�s�n� olu�turan efemera konusu, s�n�rl� bir �evre d���nda olduk�a az bilinmekte, ancak h�zla yay�lmakta ve geli�mektedir.
Efemera (Ephemera); Grek�e ili�kin, ona ait anlam�na gelen �epi� ve g�n demek olan �hemeris� s�zc�klerinin bile�iminden olu�mu� bir kelime olup, Latince �zerinden bug�nk� dillere, yayg�n bir bi�imde olmasa da, girmi�tir.
�ngilizce s�zl�kte kar��l���; "bir g�nl�k, k�sa �m�rl�" olarak verilmektedir.
Zoolojide, yaln�zca bir g�n ya�ayan kelebe�in ad� Ephemera�d�r. Ephemerid s�zc��� de astronomide g�k g�nl��� anlam�nda kullan�lmaktad�r.
G�n�m�zde �nemli bir ilgi ve koleksiyon alan� olu�turan efemeran�n tan�m�; �k�sa �m�rl�, ge�ici, kal�c� olmas� ama�lanmam�� her t�rl� yaz�l� ve bas�l� ka��tlar� olarak yap�lmaktad�r.

Ancak yeni bir alan olmas� nedeniyle, hem tan�m �zerinde, hem de alan�n kapsam�na ili�kin g�r�� ayr�l�klar� ve tart��malar, Avrupa�da oldu�u kadar �lkemizde de s�rmektedir.

Kartpostal, fatura, duyuru, el ilan� gibi yaz�l� ve bas�l� ka��tlar�n yan� s�ra, kutular, paketler de efemeran�n kapsam�na girmektedir.
Bunlar�n hepsi yaln�zca k�sa s�reli bir ama� i�in haz�rlanm�� olup, i�levleri bitince at�lm�� olmalar� gereken malzemelerdir.
Efemerac�lar bunlar� at�ld�klar� yerlerden bulup ��karmakta, at�lmay�p da kenarda k��ede kalm��lar� toplamakta, derlemekte, koleksiyonunu yapmaktad�rlar.
Bu malzemeler yaz�lar�, �izimleri gibi bi�ime ili�kin �zellikleriyle oldu�u kadar, �zerlerindeki ifadeler, metinler, adresler, isimler gibi de�i�ik unsurlarla ilgi �ekmekte, �ok ho� koleksiyon konular� olu�turmaktad�r.

Bu koleksiyonlar�n, sahiplerine keyif ve zevk vermelerinin �ok daha �st�nde toplumsal ve tarihsel �nemleri ve yararlar� bulunmaktad�r.
Bunlar, son y�llarda d�nyada ve �lkemizde h�zla geli�en sosyal tarih yakla��m�n�n en �nemli kaynaklar�d�r. Ge�mi�teki g�nl�k ya�am bu malzemeler arac�l���yla elle tutulur hale gelmekte, somutla�maktad�r.
Sinema ve tiyatro afi�leriyle biletleri, eski e�lence hayat� hakk�nda bize bilgi vermekte, anlat�lm�� ve yaz�lm�� olanlara can katmakta, o g�nleri ya�atmaktad�r.

Son y�llarda efemeraya dayal�, efemera a��rl�kl� pek �ok yay�n yap�lm��t�r. Bunlar�n ba��nda kurum tarihleri gelmektedir. Pek �ok banka ve sigorta �irketinin tarihi yaz�l�rken belgeler, faturalar, foto�raflar, yaz��malar g�rsel malzeme olarak kullan�lm��t�r. Baz� kimseler i�in zor okunan tarih kitaplar�, renkli, ho� ve sevimli bir hale geldi�i gibi, ayn� zamanda daha kolay anla��l�r ve ak�lda kal�r olmu�tur.
�rne�in ilgin� bir efemera konusu olan eski milli piyango biletleri �T�rkiye�de Piyango Tarihi ve Milli Piyango �daresi� isimli kitab� renklendirmi�, T�rk grafik sanat�nda �nemli bir yer tutan �hap Hulusi�nin 45 y�l boyunca yapt��� �al��malar da, bu sanat��m�z i�in haz�rlanan kitaba hayat vermi�tir.
Efemera, se�im afi�leri ve el ilanlar�yla siyasi tarihten ba�layarak, fatura ve reklamlarla ekonomi ve ileti�im tarihine kadar �ok geni� bir yelpazede tarihi canland�rmakta ve ya�atmaktad�r.

---