Mimarl�k M�zesi�nde

"Kubbelerde Y�ksek �k�eler" sergisi a��ld�.

K�rat�r: Derya N�ket �zer

Mimarl�k M�zesi yeni sergisinde, T�rkiye�nin �nc� kad�nlar�n�n verdikleri m�cadelenin heyecan verici bir �rne�i olan Cahide Tamer�in ar�ivinde yeralan foto�raflara ve kendisi ile yap�lan bir s�yle�iye yer veriyor. Cahide Tamer (1915-...), Cumhuriyet�in kurulu�unun hemen ard�ndan ya�anan pek �ok geli�meye katk�da bulunan �ilk�lerden. T�rkiye�nin ilk kad�n mimarlar�ndan birisi. Dahas�, o d�nemlerde T�rkiye�de yeni g�ndeme gelen tarihsel yap�lar�n onar�m� konusunda �al��an ilk mimarlardan. Korumac�l�k mevzuat�n�n yeni olu�tu�u, restorasyon tekniklerinin yeni ke�fedildi�i y�llarda �restorasyon �iir yazmak gibidir� diyen Cahide Tamer, Yedikule, Rumelihisar�, Amcazade H�seyin Pa�a Yal�s� gibi pek �ok �nemli onar�mlara imza atm��. Tamer�in �nemli bir �zelli�i de �ok iyi bir ar�ivci olmas�. Yapt��� b�t�n i�lere ait resmi yaz��malar, �izimler ve foto�raflara evindeki ar�ivinde ula�mak m�mk�n. Bunlar�n bir b�l�m� haz�rlad��� kitaplarda da yay�mlanm��...

Topkap� Saray�, Cariyeler Hastanesi'nden dolap kapa��.

"Cariyeler Hastanesi'ne ke�if yapmaya gitmi�tim, �l�� al�rken bu dolap kapa�� ilgimi �ekti. Bembeyaz boyal�yd�, �zerine �ocuklar�n defterlerine yap��t�rd�klar� ��kartmalardan s�sler yap�lm��t�. Ben de konstr�ksiyonu a��s�ndan alt�na bakmak istedim, yan�mdaki �ak� ile biraz kaz�d�m. Bir de bakt�m alt�ndan yald�z ��k�yor. Biraz daha kaz�d�m, yald�z , boya m�thi�. Hemen m�d�r�m�z Tahsin �z'e gittim. Hemen geldi, yerinden ��karal�m, inceleyelim dedi. Boya temizlenince alt�ndan nefis bir dolap kapa�� ��kt�. Sonra UNICEF bunu kartpostal yapm��"...

Cahide Tamer Ar�ivi
(Sergi icin resmin uzerine t�klay�n�z)






��� Belge: Padi�ah Tapusundan �ayeste Han�m'�n Duvar�na�
sergisi s�r�yor...


Haz�rlayanlar: Derya N�ket �zer, Tufan Sa�nak

Osmanl� d�nemine ait �� belgenin yer ald��� sergide Preveze�deki Hazine�ye ait bir �iftli�in Sultan 2. Abd�lhamid�in �zerine ge�i�ini belgeleyen tapu ile kendi halinde iki han�ma ait bir yap� izin belgesi ve har� belgesi yer al�yor.

S�z� edilen tapu...

2. Abd�lhamid, kendi ad�na m�lk sahibi olan ilk Osmanl� padi�ah� idi. Musul, Kerk�k, Filistin, Do�u Anadolu, �ukurova ve Balkanlar�da �ok say�da araziye sahip olmu�tu. Mimarl�k M�zesi�nde yay�mlanan 1892 tarihli tapuda da belirtildi�i gibi bu m�lkler �k�z ve erkek �ocuklar�na e�it olarak� miras kal�yordu. 1930�larda Musul ve Kerk�k�teki arazileri i�in m�cadele veren Osmanl� hanedan �yelerinin elinde, baz� kaynaklara g�re 50.000 adet tapu bulunuyordu. Pek �ok tarih�iye g�re 2. Abd�lhamid ulusal hareketlerin Osmanl� �mparatorlu�u�nu tehdit etti�i, Filistin�de bir Yahudi devletinin kurulmaya �al���ld���, �ngilizlerin Irak�taki petrol kaynaklar�na g�z dikti�i o d�nemde Osmanl� topraklar�n� ki�isel tapusuyla koruma alt�na almaya �al��maktayd�.

�ayeste Han�m'�n duvar onar�m ruhsat�...

Sergide yer alan 1922 tarihli Yap� ve Onar�m �zin Belgesi, evini bir duvarla �evirmek isteyen �ayeste Han�m�a ait. Formun i�erdi�i ba�l�klar, arkas�nda bas�l� olarak yer alan Ebniye (Binalar) Yasas�n�n ilgili maddeleri, yeni olu�maya ba�layan mimari terminolojide �resm-i m�cessem� (��boyutlu g�r�n�m) ve �pianta� (plan) s�zc�klerini yan yana geli�i ve kalfan�n resmini koyma zorunlulu�u belgenin ilgin� yanlar�.

Habibe Han�m'�n har� muafiyeti...

Son belge ise, yoksullu�u nedeniyle yapaca�� k���k bir in�aat i�in �demesi gereken har�tan muaf tutulmak isteyen bir han�ma verilen olumlu yan�t� i�eriyor.

�Padi�ah�n Tapusundan �ayeste Han�m�n Duvar�na� sergisinde yer alan belgeler �ehmuz Dirim koleksiyonundan sa�lanm��, �evriyaz�m� �inasi Acar, g�n�m�z T�rk�esi�ne Derya N�ket �zer ve Tufan Sa�nak taraf�ndan �evrilmi�.

Mimarl�k M�zesi�nde ayr�ca; Cumhuriyet D�nemi T�rk Mimarl��� ile Pullar ve Mimarl�k sergileri de s�rmekte.

Ayr�nt�l� bilgi i�in t�klay�n�z:
http://www.mimarlikmuzesi.org/

---