Tay Projesi.Org'da "H�y�k"'de bir Ali Kaba� Sergisi: Sessiz K�yler...

---

Archives

Archives & Museum Informatics: Museums and the Web 2005

Laleper Aytek'ten "Kendine Ait Bir Foto�raf"

Bir insan bu kadar g�zel "al�akg�n�ll�" olabilir ancak! Bakar m�s�n�z ilk kitab�n� tan�tt��� �u c�mlelere l�tfen?

Kendine Ait Bir Foto�raf
foto�raf �ekmeye ba�lad�ktan
20 y�l,
foto�raf �zerine yazmaya ba�lad�ktan 10 y�l sonra
bir ilk kitap.
foto�raf� d���nmek �zerine
foto�rafa dair d���nceler(im),
sorular(�m) ve
ak�l kar���kl�klar�(m).

Ortal�k k�sa yoldan �n ve para sahibi olmak i�in "akl�n�" kitap yap�p pazara ��karanlarla bu kadar dolmu�ken, sen kalk "ak�l kar���kl�klar�(m)" de! O parantez i�indeki "m"yi asl�nda ba�ka kar���k ak�llar� anlat�rken incelik yap�p koydu�una eminim Laleper... Ama �nce bir okuyal�m kitab�n� bakal�m... Gene yazar�z. Ey ziyaret�i, sen de a�a��daki resmi t�kla, bu g�zel insan�n yapt�klar�n� g�r l�tfen haz�r gelmi�ken:

�zlem Kalkan Erenus'tan yola ��karak...

Nereden nereye...

Karl� bir �stanbul sabah�. Bilgisayar�n ba��na ge�mi�im. Bir e-posta; �zlem Kalkan Erenus'tan. "�nternet ortam�n�n bizlere zaman zaman haz�rlad��� g�zel s�rprizlerden biri olarak de�erlendiriyorum 'web'de k�lt�r sanat' sitenizi... Elinize sa�l�k..." diyor. Sevip sayd��� hocas� G�lseren Kayal�'n�n yakla�makta olan resim sergisi ile ilgili bir davetiye ve b�lten de eklemi�... "Web'de K�lt�r Sanat" yaz�lar� hanidir geleneksel bas�nda yay�nlanmad��� halde bu siteye konulmas� amac�yla hemen her g�n benzer bilgi ve belgeler geliyor. Demek ki burada da i�levsel kalabiliyoruz. Bu iyi. Elimden geldi�ince ben de buraya koyuyorum o malzemeleri. Ama bu sefer Erenus'un yollad��� mesajdan koca bir ba�ka yaz� ��kacak. Bu a��k. Niye mi? Eh, vaktiniz oldu�unda Erenus'un kendi web sitesine bir girerseniz, ne demek istedi�imi bizzat ya�ar, daha iyi anlars�n�z! "Vaktiniz oldu�unda" uyar�m� da ciddiye alman�z� �neririm. ��nk� son derece "yal�n", "net", "az/�z" g�r�n�ml�, tam da bir "web'de zen tasar�m�" �rne�i gibi g�r�nen bu site, sundu�u i�eri�in niceli�inden �ok, niteli�i ile sizi "al�p g�t�r�yor"... "Nereye" mi? Bu, merak alanlar�n�za ba�l� olarak ba�ka sitelerden, hayata dair d���ncelere do�ru de�i�ebilir...

Ben nerelere gittim?

Sanat�n s�n�r tan�mazl���...

�nce �zge�mi�'ini okudum �zlem'in. 1971 do�umlu, �� ve ODT�'de ��letme e�itimini tamamlam��. 1994'de ya�am�nda resime yer a�m��. 1994'den 2005'e kadar ne kadar �ok �ey yapt���na �a�t�m kald�m. D�nyan�n hemen her co�rafyas�nda iz b�rakm��. Resimleri �zel ve resmi koleksiyonlarda yer alm��. TransCultural Exchange (Boston - ABD) organizasyonunun davetiyle, d�nyan�n �e�itli �lkelerinden 100 sanat��n�n �rettikleri fayanslar�n birlikte yerle�tirilerek edilerek, 20 �lkenin 22 ayr� kentinde, 22 adet kollektif yap�t�n olu�turuldu�u "�ini Projesi Hedef: D�nya" ba�l�kl� etkinlikte solda g�rd���n�z (�zerine t�klarsan�z, bu projeyi haz�rlayan "K�lt�rleraras� De�i�im"; "TransCulturalExchange" giri�iminin projeyle ilgili sayfas�na gidece�iniz) 22 fayans� haz�rlam��. Asl�nda bu projenin geli�imde daha �nceden beri T�rkiye'yi temsil ederek �al��an bir sanat��m�z var: G�lay Alpay. Alpay Frans�z Sanat�� Ralph G.Brancaccio, Amerikal� Sanat�� Mary Sherman ve �zlem Kalkan Erenus ile birlikte �al��arak, 2004 May�s'�nda Artemis galerisinde projenin �stanbul yerle�tirmesi fasl�n� ger�ekle�tirmi�... Mary Sherman ise bu "K�lt�rleraras� De�i�im" grubunu kuran 6 �ikago sanat��s�ndan biri. Fikrin do�um tarihi: 1988! Bu insanlar (daha "9/11 hadisesi" olmadan �nce, i�lerine do�mu� gibi), bu d�nyadaki olumsuzluklar�n a��lmas�nda sanat�n s�n�r �tesi bir yolculu�a ��kmas�n�n "hay�rl�" olaca��n� d���nm��ler ve yapt�klar� i�leri Viyana'ya g�ndererek bu i�e kalk��m��lar. �imdilerde proje ger�ekten yayg�nla�m��. Yaln�zca "sanat��"lar� de�il, �olu�u �ocu�u herkesi i�in i�ine katm��lar. Bu t�r k�resel projelerin y�netimi i�in yaz�lm�� bir program kullanarak, projeyi web �zerinden de �rg�tlemeyi s�rd�r�yorlar: http://tce.smartworkspaces.com/

�ini projesi ise daha bitmemi�. 2005 y�l� i�inde d�nyan�n di�er noktalar�nda bir araya gelmeye devam edecek �iniler. Ni�in mi "�ini"? Eski M�s�r'dan bu yana d�nyan�n her yerinde, her mimaride, her evde bulunan ender �gelerden biri olarak k�lt�r�n ba�lay�c�l���n� o temsil ediyor!

Web'de k�lt�r sanat; "Mail Art" ve d�nyan�n �ocuklar�...

�zlem, Balkan �lkeleriyle de sanatsal ili�ki i�inde. Yandaki (fotokopi �zerine m�rekkep) �al��mayla Romanya'da kurulmu� Inter-Art Vakf� 'n�n 2003 "AiudOnLine Uluslararas� Email Art Yar��mas� Inter-Art Sanat Vakf� �zel �d�l�"n� kazanm��. Ayn� yerde 2001'de a��lan "Balkan Dostlu�u" sergisine kat�lm��. Inter-Art Vakf� da Erenus'u �ok seviyor olmal� herhalde ki Vakf�n web sitesi onun "z�rafa kad�nlar�"ndan bir grup ile a��l�yor... S�n�rlar� bo�verip, �ocuklara uzanmak burada da kar��m�za ��k�yor. �rne�in 2004'de �ocuklara d�n�k bir "MailArt" etkinli�i de onlar yapm��: http://www.inter-art.ro/mailart/?page=5

�ocuklar... �zlem Kalkan Erenus'un �ocuklar� "ate�e bakan karaderili �ocuklar", "��p toplayan �ocuklar", "askerlerin �eker att��� �ocuklar"... 1999'daki solo sergisi "On��Bu�uk"da karaderili kad�nlar ve �ocuklar�n� ��yle �zetliyor:

Resmetti�im zencilerin, soft pasteldeki teknik becerimin �n�ne ge�ti�ini s�yleyenler hakl� olabilir. Ama bu noktada onlar�n �rol �ald���n� s�ylerken haks�zlar. ��nk� ben bu resimleri yaparken zaten �ba�rol� karaderililere verdim. �Bak�n ben bu boyalar� beceri ile kullan�yorum� demek, benim i�in alt�n� �izmeye �al��t���m duyarl�l�ktan daha sonra geliyor. �Siz bir on �� bu�uk musunuz?� gibi ak�l ve zekadan uzak sorular soran beyinlerin, bu duyarl�l�k ve fark�ndal��a o kadar
ihtiyac� var ki�

P�rlanta, sonsuza kadar!

B�t�n d�nyan�n -z�rafa boyunlu olmayan!- kad�nlar�na benimsetilmeye �al���lan bu slogan, a�k ile p�rlanta aras�nda ba�lant� kurup, a�klar�n� "p�rlanta arma�an ederek sonsuzla�t�rmaya �al��an" erkeklerin de i�ini g��le�tiriyor. Bir "Wall Street �al��an�" Thomas Hope da o erkeklerden biri. Evlenece�i k�za 14 bin dolara malolan bir p�rlanta y�z�k al�p, taksitleri �derken ��lk elmas y�z��� icat ederek, milyonlar� kafalamay� ba�aran o sivri zekal�y� bir bulursam benzetece�im� diye dertlenen Thomas, �zlem'in New York Metropolitan M�ze'sinde a�t��� �Maskesiz Beyazlar: Zenciler� sergisini gezmi�. Gezerken bir taraftan karaderililere bak�yor, bir taraftan da y�z��� d���n�p hay�flan�yor. Sonra birden bir �im�ek �ak�yor kafas�nda. Ben ne kadar anlatsam Thomas'�n duygular�n� �zetleyemem, en iyisi Serdar �zkan'�n �evirisinden aynen vermek onlar�:

Zenci portrelerinizin herbiri farkl� duygular� yans�t�yordu: Kimi olumlu,
kimi olumsuz, g��l�, zay�f, durgun, hareketli, vesaire. Ama hepsinin tek bir
paydada bulu�uyordu. �� d�nyalar oldu�u gibi y�zlerdeydi. �effaf� Transparan� Maskesiz� Bizim toplumumuzda heran elimizin alt�nda ihtiyaca g�re de�i�tirdi�imiz, maskeler yoktu onlarda.

Maskeli balolar �ok rahatlat�c� g�z�k�r. Gizlemek istediklerini kolayca saklayabilirsiniz. Afrika toplumundan bu insanlar neden bu rahatl�ktan y�z �evirsinler ki? Onlar da toplumsal �artlanmalar yok muydu? Onlar�n gizlemek istedikleri zay�fl�klar� yok muydu? �� d�nyalar�n d��a bu kadar kuvvetli yans�mas� onlar� incitmiyor muydu? Hay�r, onlarda bizim gibi insanlar. Saydaml�klar�n�n ba�ka bir sebebi olmal�...

Acaba bu saydaml�k, y�zy�llarca �y�k� alt�nda ezilmenin �effafl���
m�yd�?

�b�r yandan Wall Street�teki insanlar belki de onlardan daha
fazla bir y�k�n alt�ndalar. Tela�, stres, belirsizlik, geceyar�lar�na kadar
�al��ma, t�ketme derdi, bir de daha az t�ketiyor olma kayg�s� ve mutsuzluk.
Kald�r�l�r y�k de�il. Ama bu y�k, sadece maskelerinin �o�almas�na yar�yor�.

��nk� y�kleri ya�ama dair de�il, insan�n temel ihtiya�lar�n�n y�k� de�il.
Hayat�n�, daha be�enilen maskeyi sat�n alabilmeye adayan �kendini kan�tlaman�n�
y�k�.

Belki de portrelerinize canveren, modellerinizin, ya�am�n ve �zg�rl���n kutsall���n� en zor �ekilde hisseden, �kendini kan�tlamaya� zaman bulamayan bireyler olmas�.

Kendimize yabanc�la�t���m�z�, d�nyan�n bir ucundaki yabanc�larla evimde bana bir kez daha hat�rlatt���n�z i�in sonsuz te�ekk�rler�
Thomas Hope

Te�ekk�rler �zlem Kalkan Erenus... Yapt�klar�n�z� ve d�nya ile ili�ikinizi web'e iyi ki b�yle g�zel ta��m��s�n�z. Bu sabah hem sizi tan�d�m, hem bir s�r� �ey ��rendim, hem ben de kafamdaki baz� sorulara yan�t buldum... Ba�kalar� da ba�ka yolculuklara ��kacak elbette sizin siteden. Ama ben buraya epeydir bu kadar zevkle yazmam��t�m! ��nk� sizin varolu� bi�iminiz beni �ok mutlu etti ve gelecek umudumu tazeledi... Umar�m ba�kalar�n� da eder...

---

G�LSEREN KAYALI SERG�S� HAKKINDA

07-28 Mart 2005 tarihleri aras�nda, G�lseren Kayal�, Ni�anta�� Ko�bank�ta bir grup resimlerini izleyiciyle bulu�turacak. Uzun y�llar ressaml���n�, sanat e�itimcili�iyle birlikte s�rd�ren G.Kayal�n�n son resimleri �zerine, �zkan Ero�lu �unlar� s�ylemekte:

�Ben, �z olarak G.Kayal�n�n yeni s�ylemler pe�inde oldu�unu ifade etmek isterim bir kez daha. Umberto Eco, bu tip s�ylemlerin, �ironi� ve �e�lence� olmak �zere, �ift anlaml�l�k ta��d���n� savunur. Bu bir anlamda modernizm �zerinde yarg�larda bulunmak, hem de sonras�na baz� i�aretlerde de bulunmak demektir. Do�ru bir s�yleyi�le post-modernist bir dil yaratmaya �al��makt�r belki de. Post-modernizmin en �nemli iki �zelli�i ��o�ulcu� ve ��e�itlik�i� olmas�d�r. Yeni modernist s�re�ler ba� g�sterdik�e, yeni post-modernist s�re�ler de kendili�inden ortaya ��kacakt�r, buna ��phe yok�.

Guidelines: UNESCO Culture Sector

UNESCO ASCHBERG BURSLARI

---